Bruksizm to termin medyczny określający stan, w którym zaciskasz zęby lub/ i zgrzytasz nimi.

Ludzie zaciskają i zgrzytają zębami zupełnie nieświadomie w trakcie dnia i nocy. Aktywność nocna stanowi większy problem, gdyż  odbywa się bez kontroli świadomości.

Przyczyny bruksizmu nie są do końca poznane, ale należy zgodzić się, że znaczny wpływ ma czynnik stresu. Wielu ludzi zaciska zęby i zupełnie nie czuje tego skutków. Część z nich ma jednak problemy bólowe !

Dodatkowo ustalenie jednoznacznej przyczyny komplikuje fakt, że zazwyczaj mamy do czynienia jednocześnie z wieloma czynnikami. To czy bruksizm powoduje dolegliwości ma wpływ miedzy innymi:

·         Jak bardzo żyjesz pod działaniem stresu ?

·         Jak długo i jak mocno zaciskasz zęby ?

·         Czy posiadasz wystarczającą ilość bocznych zębów w strefach trzonowców ?

·         Czy masz wadę postawy ?

·         Czy potrafisz się zrelaksować (odreagować stres)?

Każdy przypadek jest nieco inny. Każdy jest trudny.

Zgrzytanie powoduje ścieranie się zębów. Zgrzytanie nocne to również problem „akustyczny” dla partnera/partnerki.

Objawy:

·         Stres, napięcie, lęk, depresja

·         Bóle ucha/uszu : struktury stawu skroniowo-żuchwowego leżą w bezpośrednim sąsiedztwie przewodu słuchowego zewnętrznego. Bóle uszu występują również jako bóle percepcyjne kiedy źródło bólu zlokalizowane jest w innej okolicy.

·         Problemy z żuciem

·         Bóle głowy, szyi i obręczy barkowej

·         Bóle szczęk

·         Bezsenność

Należy dążyć do wykluczenia chorób, które powodują  podobny ból uszu lub szczęk np. chorób zębów, uszu czy problemów związanych ze stawem skroniowo-żuchwowym a nie będących skutkiem bruksizmu.

Leczenie

Celem leczenia jest zniesienie bólu, zapobieganie uszkodzeniom zębów oraz redukcja zgrzytania/zaciskania tak bardzo jak to jest możliwe

By złagodzić ból powinieneś

·         Zastosować gorący kompres na bolące mięśnie

·         Unikać żucia „trudnych” pokarmów jak orzechy czy steki

·         Unikać gumy do żucia

·         Dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu

·         Zadbać o dobry i długi sen

·         Nauczyć się w trakcie wizyty u fizjoterapeuty odpowiednich rozciągających ćwiczeń pozwalających zachować równowagę mięśniową mięśni szczęk i szyi.

·         Masuj mięśnie szyi, karku i głowy. Szukaj małych bolesnych punktów nazywanych trigerami, których ucisk powoduje ból głowy lub twarzy

·         Staraj się utrzymać rozluźnione mięśnie w ciągu dnia. Niech to się stanie twoim nawykiem

·         Spróbuj walczyć ze stresem za pomocą technik relaksacyjnych

W celu przeciwdziałaniu uszkodzeniom zębów można stosować  różnego rodzaju aparaty i szyny nazębne. Rozciągnięte mięśnie kurczą się z mniejszą siłą

Znanych  i używanych jest wiele aparatów. Niektóre są nakładane na górne zęby inne na dolne. Mogą utrzymywać  żuchwę w pozycji najbardziej relaksacyjnej bądź wpływać na inne funkcje (odruchy).

Na przykład: szyna NTI zakładana jest wyłącznie na górne przednie zęby. Utrzymuje boczne zęby w całkowitej separacji. Działa w ten sposób, że w trakcie zaciskania następuje odruch obronny ze strony przednich zębów hamujący napięcie mięśni. Odruch podobny do tego, który występuje, jeśli w pokarmie natrafimy niespodziewanie na twardy przedmiot.

Podsumowując:

·         Jest wiele dróg pozwalających zminimalizować skutki zaciskania/zgrzytania.

·         Większe szanse na skuteczną terapię ma parafunkcja dzienna – bruksizm nocny nie może być wyłączony świadomie.

·         Czasem do likwidacji bruksizmu wystarcza relaksacja i zmiana trybu życia

·         Nie istnieją skuteczne metody likwidacji bruksizmu nocnego. Problem jest w trakcie badań. Zalecane są ćwiczenia z użyciem urządzeń do biofeedback-u, hipnoza lub inne alternatywne terapie. Obiecujące wyniki daje zastosowanie botoxu do czasowego porażania mięśni.

·         Bruksizm nie jest groźnym schorzeniem, ale prowadzi nieuchronnie do zniszczenia zębów. Może również powodować dolegliwości bólowe twarzy, głowy lub uszu.

Możliwe komplikacje:

·         Depresja

·         Problemy z żuciem

·         Bezsenność

·         Problemy z uzębieniem (pękanie, nadwrażliwość na zimno, ubytki klinowe, odpryskiwanie porcelany i wypełnień kompozytowych)

·         Problemy z mięśniami i stawem skroniowo-żuchwowym

Opracowano na podstawie materiałów Medline Plus: Michael Kapner, D.D.S., General and Cosmetic Dentistry, New Rochelle, NY. Review provided by VeriMed Healthcare Network. Also reviewed by David Zieve, M.D., MHA, Medical Director, A.D.A.M., Inc.